Kwetsbaarheid en ambiguïteit

Begin juli schreef ik over hoe mijn vierde hoofdstuk langzaam vorm begon te krijgen en dat ik een groot deel van de zomer bezig zou zijn met het verder schrijven van dit hoofdstuk. Ik beschrijf daar een aantal problemen die samengaan met zending en kwetsbaarheid. Inmiddels is het hoofdstuk geschreven en komt er nu een volgende ronde waarbij er voornamelijk herzien moet gaan worden. In deze blogpost zoom ik verder in op een voorstel dat mij geholpen heeft om kwetsbaarheid op een nieuwe manier te bekijken.

Het is voor mij belangrijk om voorop te stellen dat kwetsbaarheid een fundamentele eigenschap is die alle mensen met zich mee dragen. Op deze manier opgevat komt kwetsbaarheid dicht bij openheid. Elk mens is namelijk open om beïnvloed te worden door zowel het goede als het kwade. Dit betekent dat elk mens ook al een lange en complexe geschiedenis al met zich meedraagt waarbij diverse invloeden hun sporen al achter gelaten hebben. Deze geschiedenis geldt niet alleen voor mensen, maar geldt ook voor concrete plaatsen. Dit inzicht is met name belangrijk om toe te passen als het over de geschiedenis van zending gaat, omdat er op die manier meer ruimte komt voor een diepgaande evaluatie van hoe gebeurtenissen uit het verleden nog invloed uitoefenen op het heden. Ik denk dan met name aan plaatsen waar er een lange en complexe geschiedenis is van koloniale zending en er dus een eerlijke evaluatie plaats moet vinden van hoe de geschiedenis het heden beïnvloedt.

Als het om de menselijke openheid gaat, dan is het belangrijk om te beseffen dat elk mens met zich kwetsuren uit het verleden met zich meedraagt, die veroorzaakt zijn door interacties uit het verleden. In dit verband heb ik een interessant voorstel gelezen voor een hernieuwde opvatting van de Missio ad Gentes (missie naar de volken) in deze tijd. Eén van de mogelijke manieren voor een nieuwe manier van kijken wordt dan de Missio ad Vulnus, dus: zending die gericht is op de wonden die geslagen zijn. Deze gerichtheid past goed in de hedendaagse trend in zending die het belang van genezing en verzoening benadrukt. Een belangrijke reden waarom dit voorstel ook belangwekkend is, is omdat het de territoriale connotaties van het aloude Missio ad Gentes in vraag stelt en er een andere manier van kijken tegenover staat. De verwondingen zijn overal te vinden, niet beperkt tot een specifiek gebied, en zijn te vinden op zeer veel verschillende aandachtsgebieden.

Als inderdaad het focuspunt is dat alle mensen fundamenteel kwetsbaar en open zijn, dan is het ook weinig behulpzaam om te spreken van je kwetsbaar maken in een bepaald geografisch gebied. Op die manier kan de scheiding tussen ‘hier’ en ‘daar’, die aanwezig is in het denken over kwetsbare zending ontmanteld worden. In plaats van een specifieke kwetsbaarheid die voorbehouden is aan een aantal westerlingen met privileges verschuift de focus naar de gedeelde en gezamenlijke kwetsbaarheid.

Bronnen
Schreiter, Robert J. ‘The Future of Mission Ad Gentes in a Global Context’. In The Gift of Mission: Yesterday, Today, Tomorrow, edited by James H. Kroeger. Maryknoll: Orbis Books, 2013.
Culp, Kristine A. Vulnerability and Glory: A Theological Account. Louisville: Westminster John Knox, 2010.