Dorpskerk Dichtbij – Migratie in Santpoort

Op 1 juni zal ik in Santpoort een avond verzorgen in een serie over de Abrahamitische godsdiensten. Mijn bijdrage richt zich vooral op het christelijk geloof in relatie tot migratie, en meer specifiek de huidige vluchtelingenstromen. De uitdaging is om niet te spreken over hoe het christelijk geloof migranten kan helpen, maar om een ander perspectief te nemen, hoe kunnen wij God zien in het gelaat van de ander, dus ook in het gelaat van de vluchtende ander? Een flinke portie Levinas zal dus aan de orde komen!

Ter inspiratie alvast deze tekst van Paus Franciscus:

‘Adam, waar ben je?’ Dit is de eerste vraag die God stelt aan de mens na de zonde. ‘Adam, waar ben je?’ Adam is een man die in de war is geraakt, zijn plaats in de schepping heeft verloren omdat hij machtig denkt te worden, alles denkt te kunnen overheersen, God denkt te zijn. En daardoor stokt de harmonie en dat zien we terug in de relatie met de ander, die niet meer de broer is om lief te hebben, maar gewoonweg de ander die mij en mijn welzijn stoort. En God stelt de tweede vraag: ‘Kaïn, waar is je broer?’ De droom om macht te hebben, groot te zijn als God, of liever God zelf te zijn brengt een keten van fouten voort, een keten van dood, die leidt tot broedermoord.

Deze twee vragen die God stelt klinken ook vandaag nog steeds na, in alle hevigheid. Velen van ons, ikzelf inbegrepen, zijn in de war. We schenken geen aandacht meer aan de wereld waarin we leven. We verzorgen en kijken niet meer naar wat God voor ons allen heeft geschapen en we zijn niet meer in staat over onszelf en elkaar te waken. En als deze verwarring zich uitbreidt tot de hele wereld, gebeuren er tragedies zoals die waarvan we getuige zijn geweest.

‘Waar is je broer?’, de stem van je broeders bloed roept tot mij, zegt God. Het is geen vraag aan anderen gesteld, de vraag wordt aan mij, aan jou, aan ieder van ons gesteld. Die broeders en zusters onder ons probeerden weg te komen uit moeilijke situaties om een klein beetje sereniteit, rust en vrede te vinden. Ze zochten een betere situatie voor zichzelf en hun gezinnen maar ze vonden de dood. Hoe vaak vinden dit soort zoekers niet een gebrek aan begrip, solidariteit of worden ze niet ontvangen? En hun stemmen stijgen op naar God.

Christus present stellen

Mijn interview in KerkInformatie is gepubliceerd! Als geïnterviewde blijft het spannend, welke foto wordt uitgekozen en welke kop wordt geplaatst boven mijn artikel? De redacteur heeft gekozen voor Christus present stellen, ik ben er blij mee, want hieruit blijkt de Christocentrische spits van mijn onderzoek. Maar tegelijkertijd zit hier ook een spanning. Christus is al aanwezig, zoals ik ook heb laten zien op de foto bij het onderzoek. Christus was in Amersfoort al eeuwen en eeuwen “voor mijn tijd” aanwezig! Wat ik dus wil laten zien door middel van de foto is dat theologen en missiologen Christus volgen en vanuit de navolging mogen wijzen op de plekken waar Christus is: in de rafelranden van de maatschappij, in de marges. Daarom speelt Hebreeën 13 ook zo’n belangrijke rol in mijn onderzoek, Christus stierf buiten de heilige stad, buiten Jeruzalem. En wij worden door de schrijver van de brief aangespoord om Jezus dáár na te volgen!

Lees het interview Eleonora in Kerkinformatie (PKN).

Racism and Migration: Theological Explorations

Today J.N.J. (Klippies Kritzinger), South African missiologist, will present the fourth Hendrik Kraemer lecture at the Protestant Theological University in Amsterdam. I had the privilege to particpate in the preceding mini-symposium, which stimulating discussions on for example the “Double Consciousness and the African Woman” by Tabitha Moyo and the dynamics of space and place in a missiology from a Samoan perspective.

My own contribution focuses on how vulnerability can play a role in challenging racism through challenging apathy. Read the full text here.

Proefschriftbegeleiding – Begeleidingsgesprekken: maak impliciete informatie expliciet

Deel van een serie over het begeleiden van promotieonderzoek.

De noodzaak van begeleidingsgesprekken ligt erin om de impliciete informatie die in de draft aanwezig is, expliciet te maken. De rol van de begeleider is hierbij om verhelderingsvragen te stellen en ervoor te zorgen dat het antwoord op deze vragen ingepast kan worden in de draft. Tijdens de gesprekken met mijn begeleider was het terugkerende refrein: “schrijf op wat je nu tegen mij zegt.” De begeleider heeft daarom een haast maieutische rol: haar taak is vergelijkbaar met de metafoor van de vroedvrouw van Socrates. Ik was er telkens weer verbaasd over dat wat ik tegen mijn begeleider vertelde, blijkbaar niet in mijn draft terecht gekomen was.

Vaak is de reden van de impliciete informatie erin gelegen dat je de draft vooral voor jezelf geschreven heeft, en niet voor de lezer. In de draft zijn daarom vooral de nieuwe elementen te vinden die je zelf ontdekt hebt in je omgang met de literatuur. Dit betekent daarom vaak dat noodzakelijke verbindingszinnen en achtergrondinformatie niet in de draft terecht gekomen zijn. Daardoor sla je vaak de zaken over die voor jezelf zelf-evident is omdat jij vooral je ontdekkingen wil delen. De rol van de begeleider is daarom het boven water krijgen van de noodzakelijke bouwstenen die nu nog impliciet gelaten zijn.

Het voordeel van begeleidingsgesprekken waarbij impliciete informatie boven water gehaald wordt, is dat deze gesprekken vaak erg productief zijn. Je hoeft namelijk nauwelijks of geen nieuwe literatuur meer te raadplegen, maar je ziet al snel n de nieuwe versie van de draft een duidelijker en meer samenhangend betoog ontstaan.

De begeleidingsgesprekken zijn er daarom op gericht om de switch te maken van de schrijver naar de lezer. Daarbij is de realisatie cruciaal dat de lezer niet over alle informatie beschikt die je zelf hebt opgedaan. De lezer heeft daarom behoefte aan meer signposting dan je in eerste instantie verwacht. Zelf merkte ik dat ik naarmate mijn proefschrift vorderde, ik makkelijker de switch kon maken van mezelf als schrijver naar de lezer. De continue achtergrondstem van mijn begeleider met haar “schrijf op wat je nu zegt” heeft daarbij een cruciale rol gespeeld.