Proefschriftbegeleiding: Gesprekken over je werk: tussen formeel en informeel

Deel van een serie over het begeleiden van promotieonderzoek.

Als je onderzoek doorpraten met anderen van cruciaal belang is, dan volgt het daaruit dat het noodzakelijk is om genoeg mogelijkheden te creëren om te profiteren van de feedback van anderen. Het is echter mijn indruk dat het gesprek over je onderzoek voor het overgrote deel plaatsvindt aan de uitersten van het spectrum formeel – informeel.

Aan de ene kant zijn er de officiële gesprekken met je begeleider. Deze gesprekken zijn noodzakelijk om de richting van je onderzoek te bepalen en knopen door te hakken. Als het goed is vindt een duidelijke verslaglegging plaats van deze gesprekken zodat het resultaat van het gesprek voor zowel de promovenda als de begeleider duidelijk is.

Aan de andere kant van het spectrum plaats ik de informele gesprekken die plaatsvinden in de kroeg, op verjaardagen, op feestjes. Zulke gesprekken hebben als voordeel dat je gedwongen wordt om snel en aantrekkelijk een korte ‘elevator pitch’ over je proefschrift te geven. En met een beetje mazzel tref je een geïnteresseerde gesprekspartner die vanuit een andere discipline of invalshoek interessante vragen op kan werpen.

Mijns inziens kunnen juist gesprekken die zich in het midden van een continuüm bevinden een belangrijke rol vervullen in het uitzetten van de lijnen van je onderzoek, brainstormen en helpen om je tekst goed op papier te krijgen. Als je door zo’n gesprek de lijn van een hoofdstuk helder krijgt, scheelt dit veel tijd in het schrijfproces.

Het voordeel van dit type gesprekken is dat ze zowel spontaan kunnen ontstaan met collega’s, maar ook ingepland kunnen worden. Juist met collega’s kunnen deze gesprekken ook een wederzijds karakter hebben. Zo’n gesprek is bij uitstek geschikt om vaker te voeren, bijvoorbeeld wekelijks of tweewekelijks. Maak tijdens het gesprek aantekeningen en werk deze direct na afloop van het gesprek uit.

Kies voor dit type gesprekken echter niet je partner uit. Het primaire doel van je partner is om partner te zijn, en geen verkapte begeleider. Ik ken het uit eigen ervaring, mijn partner is ook theoloog en werkt aan een eigen promotieonderzoek. Het was heerlijk om mijn proefschrift te bespreken met iemand die daar iets zinnigs over kon zeggen. Het bleef echter continue opletten om niet te veel verwachtingen op hem te leggen op het gebied van het uitgebreid lezen en becommentariëren van mijn teksten.

Dit type gesprekken voeren met collega’s kan in sommige gevallen vragen om een cultuuromslag, omdat in de competitieve academische wereld individualisme eerder de norm dan de uitzondering is. Geen animo onder collega’s? Dan is er altijd nog de kroeg & het bierviltje!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *